Risico-Triage
|
WANNEER WAS DE SEKS? |
WELKE WEEK VAN DE STRIPS? |
RISICO |
ACTIE |
|
Vóór de fout (afgelopen 5 dagen) |
Week 1 (of strip te laat gestart) |
Hoog |
Overweeg Morning-afterpil. |
|
Vóór de fout (afgelopen 5 dagen) |
Week 2 of 3 |
Laag |
Inhalen + 7 dagen condooms. |
|
Ná de fout |
Elke week |
Verhoogd |
Inhalen + 7 dagen condooms. |
Stap 1: Beoordeel het risico (De 5-dagen regel)
Huisartsen kijken altijd naar de overlevingstijd van zaadcellen.
- Seks in de afgelopen 5 dagen? Als je in week 1 een pil vergeet of je strip te laat start, kunnen de eierstokken direct een eitje loslaten. Dit eitje kan bevrucht worden door sperma dat al in je lichaam aanwezig was.
- Seks ná het vergeten? Je bent op dat moment niet beschermd. Je lichaam heeft tijd nodig om de hormoonspiegel te herstellen.
Stap 2: Wat moet je nu doen?
- Inhalen: Neem de vergeten pil direct alsnog in (maximaal 2 pillen op één dag).
- Noodanticonceptie: Was de seks recent (afgelopen 5 dagen) en zat je in week 1? Wacht niet. Bekijk morning-afterpil opties.
- De 7-dagen regel: Gebruik vanaf nu condooms totdat je weer 7 dagen achter elkaar de pil correct hebt geslikt. Bestel condooms.
- Let op bij Morning-afterpil: Gebruik je de morning-afterpil met ulipristalacetat (ellaOne)? Wacht dan 5 dagen voordat je weer met je normale pil begint, anders werken ze elkaar tegen. Gebruik in die periode altijd condooms.
Stap 3: Wanneer testen of de huisarts bellen?
- Testen: Doe een zwangerschapstest pas 21 dagen na het onbeschermde seksmoment voor een betrouwbare uitslag. Bestel zwangerschapstesten.
- Huisarts bellen: Neem contact op met je arts als je meerdere pillen bent vergeten in week 1, als je medicijnen gebruikt die de pil beïnvloeden, of als je onbeschermde seks hebt gehad met een nieuwe partner (i.v.m. SOA-risico).
- Bijwerkingen: Na noodanticonceptie of een pilfout kun je last krijgen van spotting (tussentijds bloedverlies) of een verschoven menstruatie. Dit is normaal en hoeft niet direct op een zwangerschap te duiden.
Veelgestelde vragen
Verder lezen
- Kans op zwangerschap – Bereken je risico.
- Morning-afterpil – Wanneer welke variant kiezen?
Redactie en medische controle:
Deze tekst is geredigeerd door apothekers Kenny van Deventer en Nitika Couhan, conform de richtlijnen van het NHG en de KNMP.
Disclaimer:
Deze informatie is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of apotheker. Twijfel je over jouw situatie of ervaar je klachten? Neem dan contact op met een zorgprofessional.
Bronvermelding & Referenties
De adviezen op deze pagina zijn gebaseerd op de meest recente medische protocollen en richtlijnen voor anticonceptiezorg in Nederland:
- Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) – NHG-Standaard Anticonceptie (M02). De primaire medische richtlijn voor huisartsen over pilverzuim en noodanticonceptie.
- Apotheek.nl (KNMP) – Wat moet ik doen als ik de pil ben vergeten? Richtlijnen voor patiëntenvoorlichting over de 12-uursmarge en noodmaatregelen.
- Zorginstituut Nederland – Farmacotherapeutisch Kompas. Informatie over de farmacokinetiek van anticonceptiva en de interactie tussen de morning-afterpil en de reguliere pil.
- Rutgers Kenniscentrum Seksualiteit – Richtlijn Noodanticonceptie. Expertinformatie over de overleving van zaadcellen en de effectiviteit van noodmaatregelen zoals de morning-afterpil en het koperspiraaltje.
- FSRH (Faculty of Sexual and Reproductive Healthcare) – Clinical Guidelines: Emergency Contraception. Internationale standaarden voor de ‘7-dagen-regel’ en de timing van noodanticonceptie.